Có thể nói luật chơi Cờ Vua tuy không quá phức tạp, nhưng đối với những tân thủ thì lại không hề đơn giản chút nào. Cờ Vua cũng giống như các trò chơi đổi thưởng hiện nay, bất kì ai cũng có thể chơi cờ Vua. Điều quan trọng là bạn phải nắm rõ luật và cách chơi. Bài viết này chúng tôi sẽ giúp bạn tìm hiểu luật cờ Vua mới nhất và cách chơi cho các tân kỳ thủ. Hãy theo dõi bài viết để được hướng dẫn đánh cờ Vua chi tiết.

Lịch sử cờ Vua

Cờ Vua là trò chơi trí tuệ hấp dẫn không kém cạnh cờ Tướng. Bộ môn này bắt nguồn khoảng 1500 năm trước từ một trò chơi có tên Saturanga của Bắc Ấn Độ. Được biết, cờ Vua du nhập đến châu Âu bởi Đế quốc Hồi Giáo Ả Rập. Luật chơi cờ Vua đã được thay đổi nhiều lần cho tới năm 1880. Giải vô địch thế giới đầu tiên được tổ chức vào năm 1886.

co vua co nguon goc o an do
Cờ Vua có nguồn gốc từ một trò chơi ở Ấn Độ

Luật chơi cờ Vua

Để có thể trải nghiệm trò chơi trí tuệ này, trước hết các bạn phải nắm vững đặc điểm, nguyên tắc di chuyển của từng quân cờ. Dưới đây là hướng dẫn luật chơi cờ Vua cho người mới bắt đầu.

Đặc điểm bàn cờ Vua

Khác với cờ Tướng, bàn cờ Vua có 64 ô tất cả, gồm ô trắng và ô đen xen kẽ nhau. Những quân cờ sẽ được xếp thành ngang và di chuyển trong 64 ô vuông đó. Hàng dọc tương ứng với các chữ cái từ A – H. Hàng ngang tương ứng với các chữ số từ 1 – 8.

cach choi co vua
Thiết kế bàn cờ Vua gồm có 2 màu đen và trắng

Bàn cờ chuẩn sẽ có góc đầu tiên bên phải là màu trắng. Mỗi bên sẽ có 8 quân Tốt, 2 Xe, 2 Mã, 2 Tượng, 1 Hậu và 1 Vua. Các quân cờ của mỗi bên sẽ được xếp ở 2 hàng cuối cùng của bàn cờ.

Tên gọi và hình dáng các quân cờ Vua

Cờ Vua là trò chơi giải trí dành cho 2 người chơi. Bàn cờ và quân cờ được chia thành 2 màu trắng và đen. Mỗi bên người chơi sẽ cầm 16 quân cờ.

huong dan choi co vua co ban
Các quân cờ trong cờ Vua khác hẳn với cờ Tướng

Người cầm quân trắng sẽ là người đi trước, người cầm quân đen sẽ là người đi sau. Các quân Hậu, Xe được gọi là quân nặng. Quân Tượng và Mã được gọi là quân nhẹ. Các bạn có thể theo dõi bàn cờ dưới đây để nắm rõ hình dáng của từng quân cờ.

Cách xếp các quân cờ

Bàn cờ Vua có hình vuông 8×8, gồm 64 ô trắng và đen xen kẽ nhau. Các quân cờ của mỗi bên được đặt vào 2 hàng cuối cùng của bàn cờ. Cách sắp xếp các quân cờ Vua lần lượt như sau:

xem cach choi co vua
Bàn cờ chính xác nhất là ô cuối cùng màu trắng ở bên tay phải
  • Hàng cuối cùng lần lượt là Xe – Mã – Tượng – Hậu – Vua – Tượng – Mã- Xe.
  • Dãy giáp phía trên gồm 8 quân Tốt.

Cách di chuyển các quân cờ Vua

Để có thể chơi cờ Vua, trước tiên các bạn phải nắm vững cách di chuyển các quân cờ để tránh đi nhầm và thua cuộc. Dưới đây là cách chơi cờ Vua cơ bản các bạn nên tham khảo:

Quân Tốt

Quân Tốt là một quân cờ đặc biệt. Cách quân Tốt di chuyển khác hoàn toàn cách nó bắt quân. Nó đi thẳng nhưng lại bắt quân chéo. Trong một lượt, quân Tốt chỉ có thể tiến 1 bước, không đi lùi. Tuy nhiên, ở lượt đầu tiên quân Tốt được tiến 2 bước.

Khi bắt quân, Tốt sẽ bắt quân địch chéo phía trước nó. Quân Tốt không thể di chuyển và bắt các quân ở phía ngược lại. Nếu bị chắn bởi một quân cờ phía trước, quân Tốt sẽ không thể di chuyển tiếp cũng như ăn quân cờ đó.

Quân Xe

Xe là quân cờ có thể di chuyển xa nhất. Tuy nhiên, nó chỉ có thể di chuyển theo hướng tiến, lùi và sang ngang. Quân Xe mạnh nhất khi các quân cùng phối hợp và bảo vệ nhau.

Khi di chuyển theo cột dọc và hàng ngang, quân Xe có thể đi bao nhiêu ô tùy theo người chơi. Quân Xe không được phép nhảy qua các quân khác, kể cả là quân của mình.

Quân Mã

Trong bàn Cờ vua, quân Mã có cách di chuyển khác biệt so với các quân khác. Quân Mã di chuyển theo hình chữ “L”. Điều đó có nghĩa cứ sau khi đi 2 ô cùng hướng quân Mã sẽ quay ngoặt 90 độ. Hướng đi “L” của Mã không cố định.

cach choi co vua moi nhat
Quân Mã đi theo hình chữ L

Đặc biệt, Mã chính là quân duy nhất được phép nhảy qua đầu các quân cờ khác. Quân Mã đi thế nào sẽ được quyền ăn quân đối phương tương ứng.

Quân Tượng

Mặc dù có thể di chuyển ra xa, song quân Tượng chỉ có thể đi chéo. Mỗi một quân Tượng sẽ bắt đầu ở ô màu nào sẽ luôn đứng ở ô màu đó. Các quân Tượng nếu phối hợp thật tốt sẽ giúp bù đắp khuyết điểm cho nhau.

Khi di chuyển theo đường chéo, quân Tượng có thể lùi hoặc tiến với số ô tùy ý. Tương tự như quân Xe, Tượng không được nhảy qua đầu các quân khác. Quân Tượng đi thế nào thì sẽ được ăn quân đối phương tương ứng.

Quân Hậu

Ngược lại với Vua, quân cờ quyền lực nhất chính là Hậu. Quân Hậu trong Cờ Vua có thể di chuyển theo mọi hướng. Tuy nhiên, hướng đi của quân Hậu không được xuyên quá các quân khác. Nếu quân Hậu bắt được 1 quân cờ của đối thủ, nước đi đó sẽ kết thúc. Quân Hậu sẽ thay thế vào vị trí quân nó bắt được.

cach di chuyen quan co
Quân Hậu trong cờ Vua là quân cờ có quyền lực nhất

Quân Vua

Trong bàn cờ, Vua chính là quân quan trọng nhất. Tuy nhiên, đây cũng là quân cờ yếu nhất trong tất cả các quân. Quân Vua có thể ở một ô ở mọi hướng. Các hướng di chuyển có thể là qua, lại, lên, xuống và đi chéo. Nếu di chuyển vào vị trí bị chiếu quân Vua sẽ bị bắt. Khi Vua bị các quân cờ khác tấn công, luật Cờ vua gọi đó là “chiếu”.

Hướng dẫn chơi cờ Vua

So với trò chơi cờ Tướng, cờ Vua có vẻ dễ chơi và đơn giản hơn rất nhiều. Tuy nhiên để chơi được, người chơi phải xem luật chơi cờ Vua mới nhất như thế nào để tránh những điều đáng tiếc trong thi đấu. Chính vì vậy, các bạn có thể học cách chơi cờ Vua căn bản mà chúng tôi giới thiệu dưới đây.

Thiết lập bàn cờ

Trước khi bắt đầu ván cờ, mỗi bên sẽ lựa chọn màu quân cờ cho mình. Bên màu trắng sẽ đi trước, màu đen sẽ đi sau. Bàn cờ chính xác nhất là ô màu trắng ở hàng cuối cùng nằm phía bên tay phải. Các bạn có thể xem cách sắp xếp thiết lập bàn cờ vua dưới đây.

Di chuyển các quân cờ theo luật đã định

Khi chơi cờ Vua, người cầm quân màu trắng sẽ được đi trước. Chính vì vậy, các đấu thủ thường quyết định ai sẽ là người cầm quân trắng bằng cách tung đồng xu hoặc đoán màu quân Tốt trong tay người kia. Trong quá trình chơi, người chơi nên nắm bắt luật cờ Vua hay một số quy tắc dưới đây:

Luật Nhập thành trong cờ Vua

Nhập thành trong cờ Vua được xem là một mẹo chơi giúp đội hình phòng thủ của bạn được tốt hơn. Nước đi này cho phép người chơi thực hiện 2 việc quan trọng trong cùng một lượt đó là đưa Vua tới vị trí an toàn và cho phép quân Xe rời vị trí góc bàn cờ. Luật nhập thành được thực hiện như sau: di chuyển Vua 2 ô về một phía bàn cờ, quân xe cũng di chuyển sang 2 ô nhưng phía ngược lại của Vua để cả 2 đứng cạnh nhau. Để nhập được thành, các bạn phải đảm bảo các yêu cầu sau:

  • Lượt đi này là nước đi đầu tiên của Vua
  • Lượt đi này cũng là nước đi đầu tiên của Xe
  • Không có bất kỳ quân nào là vật chắn giữa 2 quân Vua và Xe
  • Quân Vua không thể bị chiếu hoặc đi cắt qua đường chiếu

>>>>> Các bạn có thể xem luật nhập thành trong cờ Vua mới nhất ngay dưới đây:

Luật Phong cấp

Trong cờ Vua, quân Tốt có một khả năng rất đặc biệt, nếu nó di chuyển đến hàng cuối cùng bên phía đối phương sẽ được thay thế bằng một quân khác. Đây được gọi là luật phong cấp trong cờ Vua. Trong trường hợp Tốt được thăng hạng, nó có thể được đổi thành bất kỳ quân cờ nào trong bàn cờ ngoại trừ Vua.

Thông thường, quân Tốt sẽ được phong cấp thành Hậu hoặc Xe để tăng thêm sức mạnh trên bàn cờ. Từ đây, việc tấn công dồn dập và chèn ép Vua của đối phương vào một góc hay rơi vào thế chiếu bí là điều rất dễ dàng. Trong luật phong cấp, người chơi có thể phong cấp nhiều Hậu, Xe hoặc các quân cờ khác.

Luật bắt Tốt qua đường

Luật bắt Tốt qua đường cũng là một trong những nước đi hay trong luật cờ Vua. Nếu Tốt đi 2 ô trong lượt đi đầu tiên của nó thì có khả năng sẽ đụng phải quân Tốt của đối thủ. Gặp Tốt của đối thủ đến lượt đi có thể bắt Tốt vừa đi 2 ô như khi Tốt đó thực hiện nước đi 1 ô. Cách bắt này chỉ có thể thực hiện nay sau nước tiến Tốt 2 ô.

>>>> Các bạn có thể tham khảo video hướng dẫn luật bắt Tốt qua đường dưới đây để hiểu rõ hơn về nước đi này:

Kết thúc ván cờ Vua

Mục đích của trò chơi cờ Vua là dùng các chiến thuật để có thể hạ gục, chiếu hết Vua của đối phương. Có rất nhiều cách để kết thúc trận đấu trong cờ Vua như: chiếu hết, cờ hòa, chịu thua hay hết giờ. Cùng tìm hiểu cách kết thúc ván cờ Vua ngay dưới đây nhé:

Chiếu Tướng và chiếu bí

Chiếu Tướng là nước đi khiến Vua của đối phương bị bắt và phải tìm cách thoát thân. Mục đích cuối cùng của trận đấu là chiếu hết Vua đối phương hay còn gọi là chiếu bí. Chiếu bí sẽ xảy ra khi Vua của đối phương bị chiếu và không có cách nào để giải thoát tính mạng của mình nữa. Có 3 cách giúp Tướng thoát khỏi thế chiếu như sau:

luat choi co vua
Mục đích của trò chơi là chiếu Tướng và hạ gục vua của đối phương
  • Di chuyển để tránh bị chiếu, tuy nhiên không thể nhập thành được nữa
  • Dùng một quân cờ chắn đường chiếu của đối phương
  • Dùng quân cờ của mình có thể bắt quân đang chiếu Vua

Nếu Tướng không thể thoát khỏi thế chiếu hết tức là ván cờ sẽ kết thúc. Quân Vua sẽ không bị bắt hay rời khỏi bàn cờ mà được trọng tài tuyên bố luôn là kết thúc trận đấu.

Cờ hòa

Bên cạnh kết quả thắng thua cũng có rất nhiều trường hợp cờ hòa. Dưới đây là 5 lý do một ván cờ được coi là cờ hòa:

  • Vị trí dẫn đến thế cờ hòa khi đến lượt một người chơi, Vua của họ không bị chiếu và cũng không có một nước di chuyển hợp lệ nào nữa.
  • Thỏa thuận hòa: người chơi có thể đơn giản đồng ý hòa cờ và ngừng chơi.
  • Khi không đủ lực lượng: Khi trận đấu không có đủ quân cờ để thực hiện chiếu bí (Ví dụ: Vua và Mã vs Vua hoặc nếu tất cả các quân khác trừ quân Vua đã bị bắt và bị loại khỏi ván cờ).
  • Thế cờ lặp lại: Người chơi có quyền thủ hoà nếu một thế cờ được lặp lại 3 lần (không nhất thiết phải lặp lại ba lần liên tiếp).
  • Hòa bằng luật 50 nước đi: Nếu cả hai người chơi không di chuyển một quân Tốt nào hoặc không ăn quân nào trong 50 lượt liên tục thì ván cờ được tuyên là hòa. Luật này khiến các bên không kéo dài ván cờ và cũng ngăn các bên cố ý làm cho bên kia kiệt sức.

Ghi biên bản cờ Vua

Biên bản ván cờ là một bản ghi các nước đi của 2 kỳ thủ trong một ván đấu cờ Vua. Trong quá trình diễn ra ván đấu, mỗi người chơi phải tự ghi nước cờ của bản thân và đối phương vào tờ biên bản. Mục đích của biên bản ván cờ giúp người chơi có thể lưu giữ và xem lại ván cờ của mình. Dưới đây là một số ký hiệu trong biên bản các bạn cần nắm vững tránh sai sót để bị áp dụng luật thi đấu cờ Vua quốc tế.

Những ký hiệu viết tắt các quân cờ trong cách ghi biên bản cờ vua

Trong biên bản ghi trận đấu, tên chữ cái của các quân Vua sẽ được ghi lại. Ví dụ như: Vua (H), Xe (X), Mã (M), Tượng (T)… đó là theo tiếng Việt. Theo luật chơi cờ Vua tiêu chuẩn sẽ được ghi bằng tiếng Anh.  Ví dụ: Tượng – Bishop (B), Xe – Rook (R), Hậu – Queen (Q)… Tuy nhiên, quân Tốt sẽ không có bất cứ kí hiệu nào dù tiếng Việt và tiếng Anh.

 

Trong một trận đấu, biên bản sẽ ghi các quân với ô nó đang đứng của cả 2 bên. Ví dụ ở bên trắng, quân Vua đang ở ô B2 có nghĩa là ở hàng 2 cột B và cách ghi sẽ là: Vb2. Nếu quân Tốt ở e7 sẽ là ở hàng 7 cột 2, người chơi sẽ ghi là e7.

Bật mí những cách chơi cờ vua thắng nhanh nhất tại Keonhanh. Tìm hiểu ngay để có những thế cờ hay nhất, đánh bại mọi đỗi thủ lão làng nhanh chóng trên bàn cờ.

Cách ghi biên bản bắt quân

Theo luật thi đấu cờ Vua mới nhất, cách ghi biên bản bắt quân được thực hiện như sau:

  • Khi bạn ăn 1 quân cờ của đối phương, với quân Tốt sẽ không có ký hiệu, sẽ ghi tên hàng mà nó đang đứng + x + vị trí mà nó sắp ăn quân cờ kia. Tốt của bạn ở vị trí D5 ăn tốt của đối phương ở vị trí C4, cách ghi là Dxc4 hay Dc4 hay D:C4.
  • Với những quân khác sẽ được ghi, “Tên quân cờ” + x + “vị trí quân cờ ăn tới”. Ví dụ, quân Tượng ở C4 ăn tốt ở D5, cách ghi là Txd5.

Cách ghi biên bản khi di chuyển quân

Khi di chuyển quân cờ, cách ghi biên bản sẽ là: “ký hiệu của quân cờ” và “ô quân cờ sẽ di chuyển tới”. Ví dụ, Xe ở ô F2 di chuyển ô F8 sẽ ghi là Xf8.

Trong trường hợp ô mà trùng với vị trí của 2 quân của 2 người chơi, cách ghi biên bản cách di chuyển quân như sau. Ví dụ: Mã ở vị trí d4 di chuyển tới c8 sẽ ghi là Mdc8 và Mã của đối phương sẽ là Mcd4.

ghi bien ban quan co
Ghi biên bản nước đi giúp người chơi có thể tính các nước đi tiếp theo

Trường hợp đặc biệt, khi cả 2 quân Mã của cả bạn và đối phương nằm cùng cột. Lúc này bạn nên ghi đầy đủ tên quân cờ, số hàng, số cột. Mã ở f4 và f2 di chuyển về h3. Cách ghi biên bản cờ Vua sẽ là Mf4h3 và Mf2h3. Đó là cách ghi biên bản cách di chuyển quân phù hợp với từng trường hợp cụ thế.

Cách ghi biên bản chiếu hết Vua

Khi Xe ở ô a1 di chuyển xuống đến ô a8 để chiếu Tướng, cách ghi sẽ là Xa8+, còn chiếu Tướng không còn khả năng chống đỡ hay không di chuyển được nữa, Xa8# – đây chính là cách ghi khi hết cờ. Với các quân cờ khác bạn cũng ghi tương tự như vậy, thật đơn giản phải không mọi người?

Cách ghi biên bản ở nước cờ đặc biệt

Chắc khi đánh cờ, mọi người khi bị ăn gần hết quân quan trọng, chỉ còn 1 – 2 con Tốt và bạn muốn dùng nước phong Tốt để biến nó thành những quân cờ mạnh hơn. Vậy cách ghi với nước cờ đặc biệt đó như thế nào?

Ví dụ, quân Tốt di chuyển từ bên bàn cờ của bạn tới cuối bàn cờ của đối phương ở cột H để phong thành Hậu, cách ghi sẽ là h8=H, ở các cột khác cũng ghi tương tự như vậy. Nếu bạn thay bằng quân khác sẽ ghi tên ký hiệu cho quân cờ đó.

Với cách ghi nhập thành gần sẽ ghi là 0-0, xa sẽ ghi là 0-0-0.

Tìm hiểu ngay luật nhập thành trong cờ vua mới và chuẩn xác nhất qua bài viết tại web keonhanh.com để trang bị cho mình những kinh nghiệm chơi cờ vua xuất sắc nhất nhé.

Một số lời khuyên khi ghi biên bản

Trong cách ghi biên bản cờ Vua, mọi người cần chú ý ghi tên quân cờ, ô di chuyển tới hay ô ăn quân cờ đối phương… nên ghi cả 2 bên vào. Nếu bạn ghi một bên thì khi bạn muốn xem lại nước đi để tìm cách đánh hay hóa giải của đối phương rất khó. Thông thường, trong một trận đấu diễn ra căng thẳng, sự tập trung cao độ sẽ khiến cho người chơi quên không ghi lại. Vậy nên giải quyết điều đó như thế nào đây?

Ghi biên bản cho cả bên trắng và đen 

Bạn sẽ phải ghi những nước đi của quân cờ bên đối phương cũng như của bạn, trắng đi trước và đen đi sau. Phải thực hiện liên tục như vậy để không bị sót nước đi, để không bị quên và thông qua đó bạn có thể nghiên cứu, phân tích cho mình nước đánh tốt hơn.

luat co vua quoc te
Ghi biên bản giúp người chơi rút ra kinh nghiệm cho mình

Ghi lại nước đi ngay khi đối thủ vừa đi xong

Trong cách ghi biên bản cờ Vua, khi đối thủ đi xong nước nào bạn lập tức ghi lại ngay. Sau đó bạn sẽ ghi ra nước dự kiến đi. Nếu thấy không ổn có thể gạch đi không ngại vấn đề bản ghi chép bị dập xóa.

Cùng đối thủ xem lại biên bản sau khi thi đấu

Sau khi kết thúc ván đấu, cả 2 người chơi sẽ cho nhau xem cách ghi để biết nước đi của đối phương để rút kinh nghiệm sửa sai cho ván sau. Từ đó cũng công bố công khai trước ban trọng tài biết nước nào quyết định chiến thắng.

Trên đây là tổng hợp hướng dẫn luật chơi cờ Vua mới nhất các bạn có thể tham khảo. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn tìm thấy những thông tin dạy cách chơi cờ Vua cơ bản cần thiết. Nếu là một người yêu mến môn thể thao trí tuệ này, bạn có thể học đánh cờ Vua cùng chúng tôi. Chúc các bạn có những giây phút chơi cờ thú vị nhất.